UNG THƯ TUYẾN TIỀN LIỆT VÀ XÉT NGHIỆM TẦM SOÁT
Ung thư tuyến tiền liệt là bệnh lý ác tính của tuyến tiền liệt, dạng ung thư khá nguy hiểm. Chỉ gặp ở nam giới, có độ tuổi trên 50. Bệnh thường phát triển chậm và âm thầm, đa số những người phát hiện bệnh sớm, kịp thời thường ở thể nhẹ và có thể sống được nhiều năm. Tuy nhiên, nếu phát hiện muộn ở mức độ nặng sẽ lan ra rất nhanh chóng và có thể gây tử vong.

Tuyến tiền liệt là bộ phận quan trọng trong hệ sinh dục chỉ có ở nam giới, nặng khoảng 20-25 gam. Kích thước của tuyến này thay đổi theo độ tuổi, phát triển từ khi dậy thì và ổn định từ tuổi 30, sau đó tiếp tục lớn hơn khi nam giới về già. Tuyến tiền liệt nằm phía dưới bàng quang và phía trên trực tràng, cạnh túi tinh. Đường dẫn nước tiểu đi xuyên qua trung tâm tuyến tiền liệt, ra ngoài dương vật. Tuyết tiền liệt có nhiệm vụ tạo ra tinh dịch.
Sự phát triển bất thường, mất kiểm soát của các tế bào tuyến tiền liệt sẽ hình thành khối u ác tính tại đây, dẫn đến ung thư tiền liệt tuyến. Bệnh thường phát triển rất chậm và không có biểu hiện về bệnh lý ở giai đoạn đầu.
Đối tượng nên tầm soát ung thư tuyến tiền liệt: nam giới > 50 tuổi; tiền sử gia đình có người mắc ung thư tuyến tiền liệt, mắc các bệnh liên quan đến hệ niệu đạo, gặp các triệu chứng rối loạn tiểu tiện, rối loạn cương dương, xuất hiện máu trong tinh dịch, táo bón…
Hiện tại, không có một xét nghiệm nào được coi là tiêu chuẩn trong tầm soát ung thư tuyến tiền liệt. Trong thực hành lâm sàng, thường sử dụng 2 phương pháp sau để tầm soát bệnh lý này:
Xét nghiệm định lượng PSA trong máu
PSA (Prostate Specific Antigen) là kháng nguyên đặc hiệu của tuyến tiền liệt, được tạo ra bởi các tế bào trong tuyến tiền liệt (cả tế bào bình thường và tế bào ung thư). PSA chủ yếu được tìm thấy trong tinh dịch, nhưng một lượng nhỏ cũng được tìm thấy trong máu.
Ngày nay nồng độ PSA được định lượng chính xác bởi các trang thiết bị và phương pháp xét nghiệm hiện đại. Khả năng mắc bệnh ung thư tuyến tiền liệt tăng lên khi nồng độ PSA tăng cao bất thường, nhưng không có điểm giới hạn chính xác nào để khẳng định chắc chắn một người đàn ông có bị ung thư tuyến tiền liệt hay không.
- Xét nghiệm PSA toàn phần
Trong thực hành lâm sàng, các bác sĩ sử dụng ngưỡng giới hạn PSA toàn phần là 4 ng/mL để quyết định xem có cần làm thêm xét nghiệm để chẩn đoán hay không. Ở một số bệnh nhân, có thể bắt đầu với ngưỡng PSA thấp hơn như 2,5 hoặc 3.
Hầu hết đàn ông không bị ung thư tuyến tiền liệt có nồng độ PSA toàn phần/máu dưới 4 ng/mL. Tuy nhiên, PSA < 4 ng/mL không khẳng định được người đó không mắc ung thư tuyến tiền liệt.
Một số ít đàn ông có nồng độ PSA từ 4 đến 10 ng/mL có nguy cơ mắc ung thư tuyến tiền liệt. Và nếu > 10ng/mL, thì tỷ lệ này tăng lên 50%.
- Xét nghiệm PSA tự do
PSA tồn tại trong máu ở 2 dạng: PSA gắn protein vá PSA tự do. Phần trăm PSA tự do (%fPSA) là tỷ lệ giữa PSA lưu hành tự do và PSA toàn phần. Tỷ lệ này ở nam giới mắc ung thư tuyến tiền liệt thường thấp hơn nhóm nam giới không mắc bệnh.
Nếu PSA toàn phần từ 4-10 ng/mL, có thể làm thêm xét nghiệm PSA tự do để đưa ra các chỉ định xét nghiệm khác, thậm chí là sinh thiết tuyến tiền liệt.
– %fPSA ≤ 10%: nên sinh thiết tuyến tiền liệt chẩn đoán.
– %fPSA từ 10 – 25%: cân nhắc áp dụng sinh thiết để chẩn đoán.
Các xét nghiệm khác
Nếu có bất thường trên xét nghiệm định lượng PSA trong máu, có thể sử dụng một số phương pháp khác để xác định tình trạng có mắc ung thư tuyến tiền liệt hay không:
– Xét nghiệm lại nồng độ PSA trong máu vào thời điểm khác, thường là sau 1 tháng. Cách này thường áp dụng cho nhóm có nồng độ PSA thấp từ 4-7 ng/ml. Với nồng độ cao hơn, chúng ta nên sử dụng biện pháp khác.
– Làm thêm các xét nghiệm khác để hỗ trợ chẩn đoán như: Siêu âm, chụp cộng hưởng từ hoặc xét nghiệm sinh thiết tuyến tiền liệt để chẩn đoán xác định.
Xét nghiệm tầm soát ung thư tuyến tiền liệt ở đâu?
Hiện nay, nhiều bệnh viện hay phòng khám được trang bị máy xét nghiệm hiện đại đều có thể thực hiện xét nghiệm tầm soát ung thư tuyến tiền liệt nhanh chóng và chính xác. Phòng khám chuyên khoa xét nghiệm 108 Hà Nội là nơi mà người dân hoàn toàn yên tâm và tin tưởng về chất lượng xét nghiệm các dấu ấn ung thư tuyến tiền liệt. Bởi phòng khám có hệ thống máy xét nghiệm hiện đại, tốc độ cao. Kết quả xét nghiệm luôn được kiểm soát chất lượng, có độ chính xác và độ tin cậy cao.
+ Quý khách hàng liên hệ với phòng khám chuyên khoa xét nghiệm 108 Hà Nội theo số hotline chăm sóc khách hàng: 0368 000 108 và số điện thoại chuyên gia tư vấn 0933 86 82 83 hoặc 0966 887 680
+ Hoặc đăng ký xét nghiệm tại nhà, thông qua website hanoimedlab.com hoặc đến Phòng khám chuyên khoa xét nghiệm 108 Hà Nội – Tầng 3, số 44, phố Vinh Sơn, TT Bút Sơn, Hoằng Hóa, Thanh Hóa.
Hãy cùng chúng tôi lắng nghe cơ thể bạn!